şarap temalı beyitler
Şarap ve meclis imgesi, klasik şiirde çoğu zaman mecazi bir anlam taşır. Bu sayfada bu temayı işleyen gerçek beyitleri topladık. Her beyit şair ve dönem atfıyla sunulmuştur.
Bir cümle yaz, Osmanlı Türkçesine çevirelim.
Gâh engüşt-i muhannâsın gehî la‘lin emip
Dâne-i ünnâb ile nûş-ı şarâb etmez misin?
Nedîm · Lale
Cân kulağın tut hele sâkî alup câmı ele
Kıssa-i pür-hisse-i Cem’dir sürâhî kulkulu
Şeyhülislâm Yahyâ · Divan
Bu şeb bir âfetin ibrâmı ile mecliste
Çekilmiş idi bir iki piyâle-i ser-şâr
Nedîm · Lale
Biz âşık-ı âzâdeyiz ammâ esîr-i bâdeyiz
Âlüfteyiz dil-dâdeyiz bizden dirîg etme kerem
Nef'î · Divan
İbrîk-i zerden sâkiyâ la‘l-i müzâbı kıl revân
Altın olur işin hemen kibrîtî-i ahmer kendidir
Bâkî · Divan
Peymâne-i mahabbeti sundun Nedîm’e çün
Lûtfeyle câmı bâri biraz kansın ey gönül
Nedîm · Lale
Bâki şafakda mihr-i münvver sanır gören
Aks-i izâr-ı sâkiyi câm-ı şarâbda
Bâkî · Divan
Bezm-i meyde nakle el sunmaz hemân ancak Nedîm
Dil-berin ünnâb-ı la‘lin, çeşm-i bâdâmın bilir
Nedîm · Lale
Der-i mey-hâneyi şahne kapamak ister imiş
Ayağı denk alarak gizli kapağı attık
Sünbülzâde Vehbî · Divan
Yâd-ı la‘liyle eğer içsem olur tenbakû
Nargil şîşe-i mey sünbül-i müşgîn lûle
Sâmipaşazâde Sezâi · Tanzimat
Ey sâkinân-ı mey-kede tutman gönülde gam
Bezm-i safâda câm-ı mey-i erguvân tutun
Bâkî · Divan
Biz âşık-ı âzâdeyiz ammâ esîr-i bâdeyiz
Âlüfteyiz dil-dâdeyiz bizden dirîğ etme kerem
Nef'î · Divan
Bâde gam verir bize biz âşık-ı dîvâneyiz
Gelmeden bu bezme câm-ı aşk ile mest-âneyiz
Nef'î · Divan
Sâkiyâ kalmaz imiş çünkü bu sohbet bâkî
Mey-i gül-gûn içelim bâde-i cennet bâkî
Bâkî · Divan
Düşer tenhâda zâhid şüphesiz pây-ı hum-ı meyde
Düşürmez gerçi kim seccâdesin zâhirde dûşundan
Şeyhülislâm Yahyâ · Divan
Seni bir câm-ı musaffâ ile hûrşîd edelim
Gel benim kaşı hilâlim akıl âyînesin jeng edelim
Nev'î · Divan
Yakan âb üzre âteş sanmanuz keştî-i sahbâyı
Şu‘â‘-i tîğ-ı kahrından tutuştu Şeh Süleymân’ın
Bâkî · Divan
Sevdiğim câm-ı meye hâcet nedir la‘l-i lebin
Bir şeker handeyle mest-i bî-mecâl eyler beni
Nedîm · Lale
O kâfir-beççe bir peymâne sahbâ sundu kim alıp
Derûn-i lâleden âteş fürûzân olduğun gördük
Nedîm · Lale
Kayırmaz seyl-i gam taşşsın gerekse baştan aşsın
Kümeyt-i bâde-i gül-gûn ile Yahyâ geçilmez mi
Şeyhülislâm Yahyâ · Divan
El safâ câmını aldıkça ele reşkile ben
Hûn-ı dil nûş ederim bâde-i gül-gûne bedel
Nef'î · Divan
Zannetme duhter-i rezi rind ile gizlidir
Onunla şeyh efendi de babalı kızlıdır
Nedîm · Lale
Gâh la‘lîn gâh engüşt-i muhannâsın emip
Dâne-i ünnâb ile nûş-ı şarâb etmez misin
Nedîm · Lale
Cem komadı elinden içti müdâm câmı
Aks-i lebin görelden câm-ı cihân-nümâda
Bâkî · Divan
Nice mey tâb-ı fürûğu rûhu Mâh-ı Nahşeb
Nice mey pertev-i envâr-ı dil-i ârif-i câm
Nef'î · Divan
Sînesi destindeki peymâneden berrâk u sâf
Rûhları destindeki sahbâ-yı terden kırmızı
Nedîm · Lale
Temkînin i‘tibârını seyret ki feyz alır
Peymâne-i şarâb hum-ı âremîdeden
Nedîm · Lale
Gül ü mül bezmine meyl etme sözüm tut Yahyâ
Ne cefâ-dîde-i hâr ol, ne gam-âlûd-ı humâr
Şeyhülislâm Yahyâ · Divan
Yâr ola câm-ı Cem ola böyle dem-i hurrem ola
Ârif odur bu dem ola ayş u tarabla muğtenem
Nef'î · Divan
Hani sâkiyâ ol cihân-ı safâ
Bulunmaz mı bir câm-ı gîtî-nümâ
Şeyhülislâm Yahyâ · Divan
Ya neylesin bî-çâreler âlüfteler âvâreler
Sâgar suna meh-pâreler nûş etmemek olur sitem
Nef'î · Divan
Bezm-i meyde nakle el sunmaz hemân ancak Nedîm
Dil-berin ünnâb-ı la‘lin, çeşm-i bâdâmın bilir
Nedîm · Lale
Şikeste bir sifâl olsun, nemiz var, sâgar-ı Cem’de
Garaz bir neşve tahsil eylemekdir bezm-i âlemde
Şeyhülislâm Yahyâ · Divan
Olmadı bâzgûn kadeh-i ser-nigûnumuz
Hun-âb-ı hasret oldu mey-i la‘l-gûnumuz
Nâbî · Divan
Böyle ser-mest-i harâb etme Nedîm-i zârını
Nîm sun peymâneyi sâkî tamâm ettin beni
Nedîm · Lale
Pür-nûr idi ziyâ-yı câm ile gece meclis
Komamış idi hâcet şem‘e mey-i şebâne
Şeyhülislâm Yahyâ · Divan
Esrârını keşf eyleme tahsîl-i mizâc et
Nûş eyle mey-i nâbı hakîmâne duyurma
Bâkî · Divan
Al deste eğer lâle bulunmazsa piyâle
Ver hükmünü ey serv-i revân köhne bahârın
Nedîm · Lale
Verd-i ra‘nâ bezmi germâ-germ edip gül-zârda
Tutsa elde âteşîn bâdeyle câm-ı zer-nigâr
Şeyhülislâm Yahyâ · Divan
Lûtfeyle sâkî nâzı ko, mey sun ki kalmaz böyle bu
Dolsun surâhî vü sebû, boş durmasın peymâne hem
Nef'î · Divan
Zâhid ölür gider gam-ı havz-ı behiştten
Biz bir kadeh şarâb ile def ‘-i gam eyleriz
Nedîm · Lale
Olsak ne ola Nef ‘î gibi rüsvâ-yı dü-âlem
Hem âşık u hem şâir ü hem bâde-perestiz
Nef'î · Divan
Her gedâ-tab‘ anlamaz âyîn-i Cem’dir bezm-i mey
Bunda bir şâh-âne tavr u özge âlem var
Bâkî · Divan
Getir câm-ı sürûr-encâmı diller şâd-kâm olsun
Tamâm etti bizi gam sâkiyâ gam da tamâm olsun
Şeyhülislâm Yahyâ · Divan
Cihânı câm-ı nazmım şi‘r-i Bâkî gibi devr eyler
Bu bezmin şimdi biz de Câmî-i devrânıyız cânâ
Fuzûlî · Divan
Destimde câm görse benim ser-nigûn eder
Nâ-dâna sâgar istese rıtl-ı girân verir
Nef'î · Divan
Biz topuk çalmada siz zevk u safâda her şeb
Kaldırıp kâ‘b-ı muhannâ gibi câm-ı bâde
Nedîm · Lale
Dokunupdur bâde-i gülgûna çeşm-i rûzgâr
Sâgar üzre sanmanuz peydâ olur yer yer habâb
Bâkî · Divan
Bâkî şafakda mihr-i münevver sanır gören
Aks-i izâr-ı sâkîyi câm-ı şarâbda
Bâkî · Divan
Erişti vakt-i safâ sâkiyâ getir bezme
Sakın sakın ki olur hâtır-ı kadeh meksûr
Şeyhülislâm Yahyâ · Divan
Biz mest-i mey-i mey-kede-i âlem-i cânız
Ser-halka-i cem‘iyyet-i peymâne-keşânız
Bâğdatlı Rûhî · Divan
Dolsun yine peymâneler olsun tehî hum-hâneler
Raks eylesin mest-âneler mutribler ettikçe nagam
Nef'î · Divan
Dilâ câm-ı şarâb-ı aşk-ı yârı öyle nûş et kim
Felekler güm güm ötsün başına hum-hâneler dönsün
Bâkî · Divan
Gül gibi olmak dilersen şâd u hurrem ey gönül
Lâle-veş elden düşürme câmı bir dem ey gönül
Bâkî · Divan
Lâle sâkî goncalar ser-mest ü nergis pür-humâr
Câm-ı mey nûş etmek ancak muhâl nev-rûzda
Nef'î · Divan
Gül gibi sunup her birine câm-ı leb-â-leb
Bezm ehlini bülbül gibi feryâda getirirsin
Şeyhülislâm Yahyâ · Divan
Hum içre cûş eder mey-i pür-şûr mest olur
Bezm ehlini yıkar bu ne pür-zûr mest olur
Şeyhülislâm Yahyâ · Divan
Cem komadı elinde içti müdâm câmı
Aks-i lebin görelden Câm-ı cihân-nümâda
Bâkî · Divan
Düşmezse ne ola gül gibi sâgar elimizden
Ne tâib-i bî-hûde vü ne tevbe-şikestiz
Nef'î · Divan
Dem bu demdir behey idrâksiz endîşeyi ko
Kevseri havz ile sâgar-ı sahbâya değiş
Nef'î · Divan
Gül-şenin geçti-se vakti gelmesin Yahyâ keder
Pür-safâ olsun hemân mey-hânenin dervâzesi
Şeyhülislâm Yahyâ · Divan
Mevsim-i gülde ne olur medrese vü mescidden
Leb-i cûy ü leb-i cânân ü leb-i câm olsa
Bâkî · Divan
Mey-hâne mukassî görünür taşradan ammâ
Bir başka safâ başka letâfet var içinde
Nedîm · Lale
Hemân ben meclis-i meyde senin hayrânınım sâkî
Hazef mi gördüğüm âyîne mi sâgâr mıdır bilmem
Nedîm · Lale
Rez duhterini sâkî-i devrâna buldurun
Böyle şeb-i dırâzda gussayile yatmanız
Şeyhülislâm Yahyâ · Divan
Şem‘ lâzım değil ey sâkî yeter mecliste
Şu‘le-i câm-ı şeb-efrûz çerâg-ı rûşen
Bâkî · Divan
Gülelim oynayalım kâm alalım dünyâdan
Mâ’-i Tesnîm içelim çeşme-i nev-peydâdan
Nedîm · Lale
Meşreb-i şûhunda bir sır var ki te’sîr eylese
Zâyi‘ olmaz haşre dek keyf-i şerâb-ı Edrine
Nef'î · Divan
Sâkiyâ hûşum alan zemzeme-i çeng midir
Yoksa destindeki peymâne-i gül-reng midir
Nedîm · Lale
Sâkiyâ bâdeyi sen âşık-ı cûşendeye sun
Ehl-i dil meclisine çün mey-i cûşîde gerek
Nedîm · Lale
Biz topuk çalmada siz zevk u safâda her şeb
Kaldırıp kâ‘b-ı muhannâ gibi câm-ı bâde
Nedîm · Lale
Şarâb-ı nâz gelmiş göz yine âşûbu artırmış
Gönül ol çeşm-i mestin şimdi mahmûr olduğun ister
Şeyhülislâm Yahyâ · Divan
Şarâb-ı âteşînin keyfi rûyun şu‘lelendirmiş
Bu hâletle çerâg-ı meclis-i mestân mısın kâfir
Nedîm · Lale
Câm-ı tehî nevâna kulak tuttu sâkiyâ
Kulkul terennümâtını tekrâr vaktidir
Nedîm · Lale
Sînesi destindeki peymâneden berrâk u sâf
Rûhları destindeki sahbâ-yı terden kırmızı
Nedîm · Lale
Bâde-i aşka vücûdun câmesin rehin etti
Âferînler ol melâmet bezminin kallâşına
Bâkî · Divan
Şikeste bir sifâl olsun, nemiz var, sâgar-ı Cem’de
Garaz bir neşve tahsil eylemekdir bezm-i âlemde
Şeyhülislâm Yahyâ · Divan
Bâri sen ey nigeh-i hasret edip bir cür’et
Şunu bir söylesen olmaz mı kadeh-kâra aceb
Nedîm · Lale
İçse bir cür‘asını berehmen-i sad-sâle
Bir olur seng-i mezâr ile yanında esnâm
Nef'î · Divan
Tâze şâh üzre açılmış gülü seyrettin ise
Bir de gel câmı hele dest-i kadeh-kârda gör
Nedîm · Lale
Mey âteş-i seyyâledir mînâ kadehle lâledir
Ya gonca-i pür-jâledir açmış nesîm-i subh-dem
Nef'î · Divan
Bezm-i meyde nukle el sunmaz hemân ancak Nedîm
Dil-berin ünnâb-ı la‘lin çeşm-i bâdâmın bilir Nedîm
Nedîm · Lale
Cür‘a-rîz olsa eger gül-şene câm-ı keremin
Tuta nergis-sıfat elde kadeh-i zer sünbül
Bâkî · Divan
Meşreb-i şûhunda bir sır var ki te’sîr eylese
Zâi‘ olmaz haşre dek keyf-i şerâb-ı Edrine
Nef'î · Divan
Bir câm sun Allah için bir kâse de ol mâh için
Tâ medh-i şâhenşâh için alam ele levh ü kalem
Nef'î · Divan
Gülelim oynayalım kâm alalım dünyâdan
Mâ’-i Tesnîm içelim çeşme-i nev-peydâdan
Nedîm · Lale
Lutfeyle sâkî nâzı ko, mey sun ki kalmaz böyle bu
Dolsun sürâhî vü sebû, boş durmasın peymâne hem
Nef'î · Divan
Ne feyz alır sifâl-i bâdeden pîr-i mugân
Çekerdi reşkten kandîl ile Şeyhü’l-harem sahbâ
Nef'î · Divan
Gönül açılmaz erişmez derûna râhat-ı rûh
Seherde lâle gibi içmeyince câm-ı sabûh
Şeyhülislâm Yahyâ · Divan
Devr-i la‘linde baş eğmem bâde-i gül-fâma ben
Sâye-i pîr-i muganda minnet etmem câma ben
Nevres-i Kadîm · Lale
Başlasan mecliste devre sâgar-ı mînâ ile
Lâle-i sir-âb-ı bâğı bezm-i işret-hânesin
Nef'î · Divan
Lebin hayâli ile bâde-nûş olan âşık
Eder mi meyl-i şarâb-ı tâhûr u ke’s-i dehak
Nevres-i Kadîm · Lale
Yahyâ şarâb-ı şevk ile peymâne-i dil pür olur
Sâkî gelince meclise destinde dolu câm-ı mül
Şeyhülislâm Yahyâ · Divan
Zîrâ ne demektir bu ki rindân ile vâiz
Bir yerde durup câm-ı hilâle nigerândır
Nef'î · Divan
Şevk ile yine gevremiş îmânı rakîbin
Çekmiş gibi kâfir o bütü şürb-i yehûde
Nedîm · Lale
Getir ey sâkî-i ferhunde-lika bu meyden
Cânı var ise desin sûfî-i dil-mürde harâm
Nef'î · Divan
Câm-ı şarâbı gör bize sen şimdilik Nedîm
Fersûdedir dimâğ gazelden kasîdeden
Nedîm · Lale
Sâkiyâ bâdeyi sen âşık-ı cûşendeye sun
Ehl-i dil meclisine çün mey-i cûşîde gerek
Nedîm · Lale
Sunar bir câm-ı memlû bin tehî peymâneden sonra
Döner vefk-i merâm (murâd) üzre felek ammâ neden sonra
Sâbit · Divan
Merhabâ ey câm-ı mînâ-yı mey-i yâkût-reng
Devri gelsin senden öğrensin sipihr-i bî-direng
Nef'î · Divan
Sadr-ı mey-hânede nâ-dân otura var mı cevâb
Sorsak ey pîr-i mugân vechini küstâh-âne
Şeyhülislâm Yahyâ · Divan
Bâde nûş et za‘f-ı rûze zâil olsun derisen
Kim cihânda ona benzer şerbet olmazmış müfîd
Nâbî · Divan
Bâdedir zevkını idrâk edene Âb-ı Hayât
Mu‘teriftir buna Hızr ile Sikender de tamâm
Nâbî · Divan
Dem bu demdir behey idrâksiz endîşeyi ko
Kevseri havzu ile sâgar-ı sahbâya değiş
Nef'î · Divan
Eylemez kimse bu gün kimse elinden nâle
Bezm-i işrette meğer mutrib elinden evtâr
Bâkî · Divan
Hôş gelir tab‘a husûsâ Ramazân ayında
Bâde-i nev ne kadar olsa da nâ-puhte vü ham
Nedîm · Lale
Cevher-i sahbâ ki eyler câm-ı mînâdan zuhûr
Rûhtur gûyâ eder ceyb-i Mesîhâ’dan zuhûr
Nevres-i Kadîm · Lale
Hükm-i feyzin eder ol mertebe cârî ki döner
Şîşe-i bâde-i gül-renge habâb-ı Tesnîm
Nef'î · Divan
Sâkî meded sun mey bize, câm-ı Cem ü key sun bize
Rıtl-ı pey-â-pey sun bize gitsin gönüllerden elem
Nef'î · Divan
Humâr-ı câm elinden öyle bir âh eylemiş kim Cem
Tanîn-i kâselerden hâliyâ gelmekte feryâdı
Hayâlî · Divan
Gâh la‘lîn gâh engüşt-i muhannâsın emip
Dâne-i ünnâb ile nûş-ı şarâb etmez misin
Nedîm · Lale
Övme şarâbı zemmedip afyon u berşin neş’esin
Onların dahi husûsâ keyfini kem bulmadım
Nef'î · Divan
Bir hâlete koy beni ki olsun
Dûşumdaki sof dahi şarâbî
Nedîm · Lale
Her nev-resîde şâh-ı gül aldı eline câm-ı mül
Lûtfet açıl sen dahi gül ey serv-kadd ü gonce-fem
Nef'î · Divan
Sâkiyâ kalmaz imiş çünki bu sohbet bâkî
Mey-i gülgûn içelim bâde-i cennet bâkî
Bâkî · Divan
Gül ü mül bezmine meyl etme sözüm tut Yahyâ
Ne cefâ-dîde-i hâr ol, ne gam-âlûd-ı humâr
Şeyhülislâm Yahyâ · Divan
Mey-hâne-i nâz olmuş o çeşm-i siyeh-i mest
Her kûşe-i pür-fitnesi bir hâb-geh-i mest
Nef'î · Divan
Sen de bir vakt ola nûş-ı mey-i nâb eyleyesin
Gülesin açılasın ref ‘-i hicâb eyleyesin
Nedîm · Lale
Bir tutarsa pâdişâh ile gedâyı mey ne ola
Hem sifâl-i mey-kede hem tâc-ı Edhem’dir kadeh
Nef'î · Divan
Yine rez duhterin peydâ edip azm-i kenâr etsem
Gamın hâtırda nâ-peydâ vü pinhân olduğun görsem
Nef'î · Divan
Bir cümle yaz, Osmanlı Türkçesine çevirelim.