hikmet temalı beyitler, sayfa 2
hikmet temalı beyitler, sayfa 2 / 4.
Bir cümle yaz, Osmanlı Türkçesine çevirelim.
Olsa aceb mi gaflet-i nev-devletân füzûn
Sengîn olur dimâğda vakt-i şebâb hâb
Sünbülzâde Vehbî · Divan
Şehr-i dârü’l-mülk-i adlin seyr eden âriflere
Hıtta-i ma‘mûre-i âlem dih-i vîrân gelir
Bâkî · Divan
Hâzır ol bezm-i mükâfâta eyâ mest-i gurûr
Rahne-i seng-i siyeh penbe-i mînâdandır
Sâmipaşazâde Sezâi · Tanzimat
Mânend-i gayûr âharı bir pârelik ettin
Nâmûsunu meydâna düşüp âhirelerle
Nevres-i Kadîm · Lale
Ruh-ı zerd akçe etmez nukre-i eşk ile iş bitmez
Civânın kalbini almak dilersen sîm ü zer göster
Şeyhülislâm Yahyâ · Divan
Hakka benim o nâdire-perver ki her sözüm
Bir tuhfe gibi elden ele ermagân olur
Nef'î · Divan
Doyulmaz hân-ı ihsâna kanâat gelmez insâna
Kerem gördükçe ey Bâki gedâlardan recâ artar
Bâkî · Divan
Sirkat-i şi‘r edene kat‘-ı zebân lâzımdır
Böyledir şer‘-i belâgatte fetvâ-yı sühan
Sünbülzâde Vehbî · Divan
Zevk var ehl-i dil ü tab‘a sitem eylemeden
Çâre ne devr edeli böyledir idmân-ı felek
Nef'î · Divan
Ma‘kûs-ı elemdir emel-i dehr ser-â-ser
Olma heves-i mâl ile âlûde melâle
Sünbülzâde Vehbî · Divan
Selh u ilmâm u tevârüd diye sonra çalışır
Aybını setre nice düzd-i tüvânâ-yı sühan
Sünbülzâde Vehbî · Divan
Mekân-ı gussa mahall-i sitemdir ey Yahyâ
Bu tengnâ-yı gamı sanma ola dâr-ı ferah
Şeyhülislâm Yahyâ · Divan
Yine endîşe bilir kadr-i dürr-i güftârım
Rûzigâr ise denî dehr ise sarrâf değil
Nef'î · Divan
Cihânda rind olur uğratmayıp âlâm-ı dünyâyı
Muvâfık yâr ile bir kûşede def ‘-i gumûm eyler
Şeyhülislâm Yahyâ · Divan
Sözünde dâverâ insâf odur kim başka âlem var
Sühan mir’âtini ancak olur âlem-nümâ etmek
Şeyhülislâm Yahyâ · Divan
Dûr-bîn-i fikr ile hakka ki çeşm-i fıtnatı
Vâsıl oldu âlemin her nükte-i pinhânına
Nedîm · Lale
Derûnun pür-maârif, hem-nişînin merd-i ârif kıl
Açılma ey yüzü gül şahs-ı nâ-dâna kitâb-âsâ
Bâkî · Divan
Kemâl erbâbı kesr-i kadr ile bî-i‘tibâr olmaz
Zer-i hâlis şikeste olsa da nâkıs-ıyâr olmaz
Sünbülzâde Vehbî · Divan
Her ne emre iştigâl etsen saâdetle ola
Avn-i Rabbânî zahîr ü lûtf-ı Yezdânî muîn
Nef'î · Divan
Yetmez mi bu keyfiyyet-i mahsûsa ona kim
Zevk-ı gamı erbâb-ı dile rûh-fezâdır
Nef'î · Divan
Molla ne aceb bilmezse ammâ bu acebtir
Hîç olmaya bir nâkıd-ı kâlâ-yı zemâne
Nef'î · Divan
Bâki’yâ hângeh-i âlem-i hayretde hemân
Her gelen kimse bu eser ile hayrân ancak
Bâkî · Divan
Nâ-dân elinden alma eğer erse destine
Şeh-bâz-ı âşiyâne-i devlet yeden-be-yed
Bâkî · Divan
Bî-araz bir cevher-i sâfîdir ammâ muttasıl
Ehl-i tab‘ın zîver-i tîğ u sinânıdır sözüm
Nef'î · Divan
Ne i‘tibâr bu evzâ‘a merd olan Yahyâ
Ne zillete nazar eyler ne i‘tibâra bakar
Şeyhülislâm Yahyâ · Divan
Sanman ki felek devr ile şâmı seher eyler
Her vâkıanın âkıbetinden haber eyler
Nef'î · Divan
Olursa pey-rev o çâpük-süvâr-ı nazma Nedîm
Semend-i tab‘ı aceb râh-vâr olur giderek
Nedîm · Lale
Müddeî münkir olursa çekerim işhâda
Hak-şinâs, ehl-i nazar anladığım yârânı
Nef'î · Divan
Söz müdür ol ki çep ü râst düşse bir mazmûn
Nice ma‘nâ-yı dürüstün boza bir lafz-ı sakîm
Nef'î · Divan
Ehl-i dildir diyemem sînesi sâf olmayana
Ehl-i dil birbirini bilmemek insâf değil
Nef'î · Divan
Hîç revâ mıdır gam-ı dünyâya düşmek ey gönül
Bir kenârına erilmez bahr-i pür-girdâb iken
Şeyhülislâm Yahyâ · Divan
Söz müdür o kim nüshasını nükte-şinâsân
Haşv-i şikem-i rahne-i dîvâr ü der eyler
Nef'î · Divan
Düşmez dil ü tab‘ ehli bu endîşeye
Teşvîş-i dil ü tab‘ı bu elbet beter eyler
Nef'î · Divan
Sıfat-ı rezmini gûş edene suhriyye gelir
Harf-i Dârâ vü Skender sühan-ı Gîv ü Peşen
Nedîm · Lale
Sultâna kayd-ı saltanat-ı dehr pây-bend
Dervîş kendi başına sultân olup gezer
Bâkî · Divan
Uyandı gerçi Yahyâ rûzigârın hâb-ı gafletten
Velî ârâyiş-i dünyânın oldu deng ü hayrânı
Nef'î · Divan
Vaktine mâlik olan dervîşdir sultân-ı vakt
İzz ü câh-ı saltanat değmez cihân gavgâsına
Bâkî · Divan
Sakın pervâne bâl ü per açıp şem‘e yakın olma
Yanar dûşundaki ol şâl-ı kibrîtî emîn olma
Şeyhülislâm Yahyâ · Divan
Tâ ki ma‘nâ-yı latîf lûtf-ı renk-âmîz ile
Rûzgârın bir dil-ârâ dâstânıdır sözüm
Nef'î · Divan
Bu çarh-ı çenberîde tutup devir usûlünü
Deffâf-ı mihr kılmış idi çehresin nihân
Bâkî · Divan
Hasûd münkir olur kısmet-i İlâhî’ye
Sanır hemîşe sitem adl ü dâd kassâmı
Nef'î · Divan
Benim ol nâdire gavvâs ki olsa ne kadar
Bahr-i endîşe amîk-i dürr-i ma‘nâ güm-yâb
Nef'î · Divan
Rişte-i adliyle ger bend etmese şîrâzesin
Târ u mâr olurdu eczâ-yı kitâb-ı rûzgâr
Nef'î · Divan
Cihânda rind olur uğratmayıp âlâm-ı dünyâyı
Muvâfık yâr ile bir kûşede def ‘-i gumûm eyler
Şeyhülislâm Yahyâ · Divan
Nice kasîde bir kitâb, mecmûa-i pür-intihâb
Her nüktesi faslü’l-hitâb her beyti bir genc-i hikem
Nef'î · Divan
Halk içinde mu'teber bir nesne yok devlet gibi
Olmaya devlet cihânda bir nefes sıhhat gibi
Muhibbî · Divan
Ne mümkün pey-rev olmak Nâbî-i üstâda ey Sâmî
Sevâd-ı nâ-becâdır meşk-i şi‘ri kilk-i etfâlin
Sâmipaşazâde Sezâi · Tanzimat
Nâr-ı âhım tuttu dehri yine mahv olmaz felek
Ber-karâr olmak acebtir âteş üstünde habâb
Nef'î · Divan
Vefâ tohmu ekilmez mi bu âlem kişt-zârında
Safâlar kesb olunmaz mı ferahlar hâsıl olmaz mı
Şeyhülislâm Yahyâ · Divan
Ben üzümün suyunu severim, sûfî dânesin
Zîrâ kimi kızını sever, kimi anasın
Necâtî · Divan
Eylesem her ne zemân fikre azîmet erişir
Gûşuma zemzeme-i zeng-i berîd-i ilhâm
Nef'î · Divan
Âkıbet yokluk imiş kâr-ı cihân ey Bâki
N’idelim şâh-ı civân-bahtı cihân var olsun
Bâkî · Divan
Olsa eltâfınla ger nefs-i nebâtî şehd-kâm
İktibâs eylerdi hanzal lezzet-i gül-şekkeri
Nedîm · Lale
Ehil olan kadrin bilir ben cevherim metheylemem
Âlemin ser-mâye-i deryâ vü kânıdır sözüm
Nef'î · Divan
Kayd-ı tahrîrim ile pây-ı sühan der-zencîr
Dâg-ı fermânım ile cebhe-i endîşe vesîm
Nef'î · Divan
Çerh-i gaddârda vefâ neyler
Kâse-i ser-nigûnda mâ’ neyler
Bâkî · Divan
Dönsün felekte sâgar-ı ikbâli gün gibi
Tâ ona dek ki âhir-i bezm-i cihân olur
Nef'î · Divan
İltifâtın bana dünyâ dolusu ni‘met iken
Olamam zillet edip zelle bir hân-ı felek
Nef'î · Divan
İ‘timâd eyler idim tevbesine rindânın
Ramazânın meh-i îd olmasa encâmında
Nedîm · Lale
Hudâvendâ bana şimdi peyâmı geldi gerdûnun
Demiş kim ey çerâg-ı dûdmân-ı nükte-pîrâyî
Nedîm · Lale
Sirkat-i şi‘r edene kat‘-ı zebân lâzımdır
Böyledir şer‘-i belâgatte fetâvâ-yı sühan
Sünbülzâde Vehbî · Divan
Etti adlin o kadar râh-ı dalâli münsedd
Hâtıra yol bulamaz vesvese-i şeytânî
Nef'î · Divan
Aceb hâlet verir insâna el-hakk mesned-i dîrîn
Gelip yâda geçen ferhunde-demler eski âlemler
Nedîm · Lale
Teşhîs-i reh hayr u şer olur mu o dilde
Kim leşker-i gam birbirini pey-siper eyler
Nef'î · Divan
Vâiz-i çeşm-i gürisne pîç ü tâb-ı cû‘ ile
Mevsim-i iftârda “Ve’t-tîni ve’z-zeytûn” okur
Nedîm · Lale
Ma‘kûs-ı elemdir emel-i dehr ser-â-ser
Olma heves-i mâl ile âlûde melâle
Sünbülzâde Vehbî · Divan
Âsîb-i rûzgârı gül-istân-ı dehrde
Sen serv-i gül-izâra hevâdâr olan bilir
Bâkî · Divan
Olur geh ma'reke perdâz geh emn ü amân üzre
Meğer oynar mı cân-bâz-ı felek bir rîsmân üzre
Abdülhak Hâmid Tarhan · Tanzimat
Pes ol yerlerde bir şey lutfederse aç urbâna
Birine bir çanak kısrak südü vermek semâhattir
Nedîm · Lale
Bu ser-gerdânlığa âzâdelik elbette der-peydir
Nedîmâ seyr kıl bu nükteyi seng-i felâhânda
Nedîm · Lale
Böyle cevher var elimde neyleyim dünyâyı ben
Başına çalsın felek âyîne-i İskender’i
Nef'î · Divan
Nice nâ-ehil vü gedâ-tıynet ü sâil-meşreb
Cerri ser-mâye eder eylese imlâ-yı sühan
Sünbülzâde Vehbî · Divan
Hamdülillâh yine insâfa gelip çarh-ı anîd
Eyledi bahtım ile ahd-i vifâkı tecdîd
Nef'î · Divan
Bunun hakîkati zâhir değil mi dünyâda
Koşun tecâhülî erbâb-ı hikmet ü tencîm
Nef'î · Divan
Her ne söylersem kazâ mazmûnunu isbât eder
Onu bilmez kim hitâb-ı imtihânîdir sözüm
Nef'î · Divan
Şimdi âkıl odur zemânede kim
Ketm-i irfân edip deli görünür
Nevres-i Kadîm · Lale
Cüst ü cûy ettik nazîrin âlem-i endîşede
Iztırârî vâdî-i inkâra düştü gönlümüz
Nef'î · Divan
Zu‘mu o kadar her birinin sözde ki gûyâ
Endîşesi tağyîr-i kazâ vü kader eyler
Nef'î · Divan
Bu imtidâd-ı cevre ki bahtın şitâbı var
Mihnet-medâr olan feleğe intisâbı var
Nedîm · Lale
Felek dedikleri ol nâ-bekâr-ı kec-revden
Nedir bu ehl-i dilin çektiği azâb u elem
Nef'î · Divan
Baht-ı hâb-âlûdu bîdâr etti gûyâ hâbdan
Nâle-i dolâb-ı çarh âsiyâb-ı rûzigâr
Nef'î · Divan
Bed-nihâd, ehl-i dili âzâra lâzım mı sebeb
Bülbül-i şeydâya zahm urmakda var mı hâre haz
Şeyhülislâm Yahyâ · Divan
Mâhiyyeti ger olsa cemâdâta mürebbî
Tasvîr-i hacer kesb-i kemâl-i beşer eyler
Nef'î · Divan
Kıl metâ‘-ı nazmını ârâyiş-i sûk-ı kemâl
Ey Nedîm-i pür-hüner zîb-i dükân lâzım sana
Nedîm · Lale
Devlet-i dâr-ı cihân devr-i zemân ey Bâkî
Pây-dâr olmadığın kıssa-i Dârâ’dan bil
Bâkî · Divan
Nakd-i ümmîd ile pürdür ceyb-i subh ey dil hemân
Vâm-hâh-ı âhın elden koyma sen dâmânını
Nedîm · Lale
Âgâh olagör dehrde ahvâl-i hilâle
Âlemde, dilâ, olma heves-kâr kemâle
Sünbülzâde Vehbî · Divan
Gün başına bir hil‘at-i dîbâ verir ammâ
Dâmânını âlûde-i hûn-ı ciğer eyler
Nef'î · Divan
Duâyile sözü hatm edelim zîra hakîkatte
Sözün gevher olursa yeğdir ıtnâbından îcâzı
Nef'î · Divan
Hasbihâlimdir husûsâ lâf-ı da‘vâ ber-taraf
Gerçi sâhib-lâf olur erbâb-ı tab‘ın ekseri
Nef'î · Divan
Nazmımızla ne ola kılsak gamı şevka tebdîl
Zehri ey Nef ‘î biz efsûn ile tiryâk ederiz
Nef'î · Divan
Bürhân-ı süllemi olup eflâke çıkmağa
Fikrim ukûl-ı felsefeye nerdüban verir
Sünbülzâde Vehbî · Divan
Bürhân-ı süllemi olup eflâke çıkmağa
Fikrim ukûl-ı felsefeye nerdüban verir
Sünbülzâde Vehbî · Divan
Sâf-dil tîre-nihâdâna olur feyz-resân
Güher-efşânî-i sâhil kef-i deryâdandır
Sâmipaşazâde Sezâi · Tanzimat
Bu rütbe akl u rüşde mâlik olmak nice mümkündür
Bir âdem Bû Alî yâhûd Aristo olsa da farazâ
Nedîm · Lale
Kerem erbâbına vermezdi atâya növbet
Zevkini bilse bahîlân dahi bezl-i diremin
Sünbülzâde Vehbî · Divan
Ceyş-i sultân-ı gama yer yok güzer-gâh olmadık
Arsa-i âlemde bir künc-i ferâğat kalmadı
Fıtnat Hanım · Divan
Revzen-i hâneyi sermâda güşâd etmektir
Serd-i bezm-i edeb hande-i bî-câdandır
Sâmipaşazâde Sezâi · Tanzimat
Yoktur sebât çünki cihân-ı harâbda
Birdir hezâr-sâl ile yek-dem hisâbda
Bâkî · Divan
Ne âlemdir ne hazzdır bir müferrah cây-ı hurremdir
Muvâfık bir iki yârân ile ayş u safâ etmek
Şeyhülislâm Yahyâ · Divan
Harc kim bî-dahl ola mevcûd olan nâ-bûd olur
Olsa mâlın fi’l-mesel mahsûl-i bahr ü kân eger
Bâkî · Divan
Pâre-i elmâstır seng-i fesânı neyler ol
Çarha çekme bir dahi şemşîr-i vâlâ gevheri
Nef'î · Divan
Yahyâ varak-ı bîdi göre nice sarardı
Geç ayş u safâdan ki hilâl-i Ramazândır
Taşlıcalı Yahyâ · Divan
Fikr-i meâl ü zikr-i maâd ellemez gibi
Ol sûret-i salâha giren mebde-i fesâd
Bâkî · Divan
Şi‘r-i bâzîçe-i tıfl-âne eden eşhâsın
Kimisi söz ebesidir kimi baba-yı sühan
Sünbülzâde Vehbî · Divan
Bir dem murâdım üstüne devr eylemez felek
Âb istesem serâb-ı ademden nişân verir
Nef'î · Divan
Gam değil kâm-revâ olmaz isem âlemde
Rûzgârın teg olaydım şerr ü şûrundan emîn
Nef'î · Divan
Bâis-i kîne nedir ehl-i kemâle bilmem
Müddeâsından olaydım feleğin âh habîr
Nef'î · Divan
Olursa pey-rev o çâbük-süvâr-ı nazma Nedîm
Semend-i tab‘ı aceb râh-vâr olur giderek
Nedîm · Lale
Dûr-bîn-i fikr ile hakka ki çeşm-i fıtnatı
Vâsıl oldu âlemin her nükte-i pinhânına
Nedîm · Lale
Pây-mâl olmada âhir şütür-i gerdûne
Padişah ile gedâsı hele yeksân ancak
Bâkî · Divan
Tahkîk-i safâ gerçi budur, lîk bu tahkîk
Bir vefk-i hevâ vü heves nev-hevesândır
Nef'î · Divan
Âfet-i aynü’l-kemâl-i reşk kâr etmez bana
Def ’-i zahm-ı çeşm Hallâk-ı maânîdir bana
Nef'î · Divan
Renc çekme sıhhat ümmîdin Fuzûlî’den götür
Kim kabûl-i sıhhat etmez böyle bîmâr ey hakîm
Fuzûlî · Divan
Benim ol nâdire gavvâs ki olsa ne kadar
Bahr-i endîşe amîk ü dürr-i ma‘nî kem-yâb
Nef'î · Divan
Dil sâfdır kederden ammâ güler yüz ister
Hûb olmayana neyler âyîne-i mücellâ
Şeyhülislâm Yahyâ · Divan
Vâiz-i çeşm-i gürisne pîç ü tâb-ı cû’ ile
Mevsim-i iftârda “Ve’t-tîni ve’z-zeytûn” okur
Nedîm · Lale
Âkıle lâyık mı ferdâyı ferâmûş eylemek
Fikr-i şenbih tıflın eylerken tebâh âzînesin
Sünbülzâde Vehbî · Divan
Endîşem edîb-i hikem-efrûz-ı ezeldir
Nutkum sebak-âmûz-ı debistân-ı kıdemdir
Nef'î · Divan
Benim ol nâdire gavvâs ki olsa ne kadar
Bahr-i endîşe amîk-i dürr-i ma‘nâ kem-yâb
Nef'î · Divan
Bir cümle yaz, Osmanlı Türkçesine çevirelim.