hikmet temalı beyitler, sayfa 3
hikmet temalı beyitler, sayfa 3 / 4.
Bir cümle yaz, Osmanlı Türkçesine çevirelim.
Menhec-i ilmin nice hasm olmasın erbâbına
Çerhı pâ-mâl etmedir kasd âsmânî mûzeden
Nedîm · Lale
Olsa kumlar sağışınca ömrüne hadd ü aded
Gelmeye bu şîşe-i çarh içre bir sâat gibi
Muhibbî · Divan
Dem gelir bir mütenekkirde olur âlet-i rızk
Uzuvv-ı maktû‘ı gibi sâil-i âfet-zedenin
Nevres-i Kadîm · Lale
Düşmen ne denlü saht ise de şâd ol ey Nedîm
Seng üzre gösterir zer-i kâmil ayârını
Nedîm · Lale
Seyreder eşk-i gül-âbı hande-i gül goncada
Âkıbet-bîn eyleyenler dîde-i irfânını
Nedîm · Lale
Herkese nutk-ı revân-bahş verilmez Yahyâ
Himmet-i Hızr gerek kim buluna Âb-ı Hayât
Şeyhülislâm Yahyâ · Divan
Şol gedâ kim penbe-i dâgın dem-â-dem tâzeler
Gül koparmaz şâhdan geşt-i gül-istân istemez
Hayâlî · Divan
Kaldı nukûd-ı eşk-i ruh-ı zerd geçmeden
Gitti revâcı dirhem ü dînârı bozdular
Şeyhülislâm Yahyâ · Divan
Âkıle lâyık mı ferdâyı ferâmûş eylemek
Fikr-i şenbih tıflın eylerken tebah âzînesin
Sünbülzâde Vehbî · Divan
Vaktidir nîk ü bede tahvîl eden her sûreti
Vakt olur kim akbah-i şey’ ahsen-i mevcûd olur
Nevres-i Kadîm · Lale
Ey Âlem-i Misâl’in seyyâh-ı hûş-yârı
Hîç kasr sûretinde gördün mü nev-bahârı?
Nedîm · Lale
Dehre mağrûr olma ey gâfil ki bunda âdeme
Tâlii yüz döndürür gâhî sitâre nâz eder
Nef'î · Divan
Misli yok âyînede etse temessül fi’l-mesel
Yine yok şeklin ayân eyler misâlin sûreti
Nevres-i Kadîm · Lale
Biz tâlib-i teveccüh ü ikbâl-i rûzgâr
Gülberk-i bâğ-ı ömr ise berbâd olup gider
Bâkî · Divan
Olur bidâyet-i sıfır intihâ-yı her asfâr
İ‘dâd-ı fazl u kemâlâtın edemez ma‘dûd
Sâmipaşazâde Sezâi · Tanzimat
Sîne-i teninde bend et hele evvel nefsin
Sonra gör himmet-i vâlâsını feryâd-resin
Nedîm · Lale
Şol gedâ kim kıldı istiğnâ serîrin tekyegâh
Genc-i Bâd-âverd ile taht-ı Süleymân istemez
Hayâlî · Divan
Hüner lutf-ı kelâm-ı Hakk’ı bilmektir mahallinde
Hakîkatte budur ehl-i dilin mi‘yâr-i iz‘ânı
Nef'î · Divan
Kim tatlı sohbetinde gözetmesze hakk-ı nân
Acıya vü ezile nitekim suda nemek
Şeyhî · Divan
Eyleye her müşkilin âsân Hudâ-yı Müsteân
Olmaya eksik cenâbından gürûh-ı müstaîn
Nef'î · Divan
Âkıle lâyık mı ferdâyı ferâmûş eylemek
Fikr-i şenbih tıflın eylerken tebâh âzînesin
Sünbülzâde Vehbî · Divan
Bî-gümân eyler temessül sûret-i ayba eğer
Fursat-ı güftâr yâ Rab değmesin bed-gûlara
Nedîm · Lale
Hemân dünyâda bî-nâm ü nişân ol
Budur dünyâda Yahyâ sana mahlas
Şeyhülislâm Yahyâ · Divan
Bu kadar nazma da mu‘ciz denilir böyle iken
Sınıf-ı ehl-i dil ü tab‘a kerem çarh-ı leîm
Nef'î · Divan
Ettikçe tâli‘imle recâ-yı muvâfakat
Her va‘de-i dürûguna bin yıl zemân verir
Nef'î · Divan
Olsa bir bezmde nezzâreye şâyeste kalîl
Öyle bezme varanın bir gözü pûşîde gerek
Nedîm · Lale
Tûtî-i mu‘cize-gûyem ne desem lâf değil
Çarh ile söyleşemem âyînesi saf değil
Nef'î · Divan
Her dûna şâh-ı gül gibi meyl etme ey dostum
Düşmez giyâha hem-ser ola serv-i ser-bülend
Bâkî · Divan
Âvâzeyi bu âleme Dâvûd gibi sal
Bâkî kalan bu kubbede bir hôş sadâ imiş
Bâkî · Divan
Ne mümkün pey-rev olmak Nâbî-i üstâda ey Sâmî
Sevâd-ı nâ-becâdır meşk-i şi‘ri kilk-i etfâlin
Sâmipaşazâde Sezâi · Tanzimat
Kimi şemşîr-bâz oldu kimi can-bâz bu halkın
Temâşâ eylesen ol günde görsen hâl-i insânı
Bâkî · Divan
Âlemi teshîr için hâtem ne lâzım tab‘ıma
Ben Süleymân-ı hayâlim neyleyim engüşteri
Nef'î · Divan
Çeke mazmûnunu fehmetmede bir nükte-şinâs
Ne kadar dikkat ederse o kadar renc-i elîm
Nef'î · Divan
Sarfa sarf eylemeyip medreselerde ömrün
Geçinir ba‘zı yobaz sûhte de molla-i sühan
Sünbülzâde Vehbî · Divan
Verirdi mâ-melekin bezl için kerîme leîm
Ederdi hizmet-i rindânî şevkle zühhâd
Nef'î · Divan
Hâkdir refîin ile etse iktihâl
Çeşmân-ı mûra şa‘şaa-i Ferkadân verir
Nedîm · Lale
Bin türlü maraz etse isâbet zarâr etmez
Lutf ede meğer merg-i müfâce-i zemâne
Nef'î · Divan
Kâr-ı dîn ısmarlanır dünyâyı bilmez gâfile
Söze âgâz etse ammâ dîn ü dünyâdır gider
Şeyhülislâm Yahyâ · Divan
Ta‘n-ı hussâd ile dem-beste vü lâl oldum âh
Ebkem olsun beni hâmûş eden a‘dâ-yı sühan
Sünbülzâde Vehbî · Divan
Sarı saman altında su yürütmede mâhir
Hakka ki hazân faslı da kallâş-ı cihândır
Şeyhülislâm Yahyâ · Divan
Hâli bir bed-aslın ikbâle tahavvül etmesin
Çünki müstakbelde ya Fir'avn veyâ Nemrûd olur
Râşid · Lale
Saltanat dedikleri ancak cihân gavgâsıdır
Olmaya baht u saâdet dünyede vahdet gibi
Muhibbî · Divan
Bir böyle dem-i hurrem ü ferhunde husûsâ
Kim mâ-hasal müddet-i ömr-i güzerândır
Nef'î · Divan
Bu cihân kimine kasr-ı tarab ü ayş ü safâ
Kiminın mihnet ile başına zindân ancak
Bâkî · Divan
Bahr-i nazm içre bugün dürr-i girân-mâye iken
Hâk-i zillette kalıptır nitekim gevher-i kân
Bâkî · Divan
Hikmet-i dünyâ vü mâ-fîhâ bilen ârif değil
Ârif oldur bilmeye dünyâ vü mâ-fîhâ nedir
Fuzûlî · Divan
Kerem erbâbına vermezdi âtâya növbet
Zevkini bilse bahîlân dahi bezl-i diremin
Sünbülzâde Vehbî · Divan
Cihânda rind olur uğratmayıp âlâm-ı dünyâyı
Muvâfık yâr ile bir kûşede def ‘-i gumûm eyler
Şeyhülislâm Yahyâ · Divan
Hudâvendâ bana şimdi peyâmı geldi gerdûnun
Demiş kim ey çerâg-ı dûdmân-ı nükte-pîrâyî
Nedîm · Lale
Etmem endûhte-i gayre heves çün Pervîz
Açtı Ferhâd-ı hayâlim bana bir nev‘ ma‘den
Nedîm · Lale
Bir kimse hâne-i dili âbâd görmedi
Kim gördü ise hâtırımı şâd görmedi
Nâbî · Divan
Ammâ yine bir söz ne kadar nâzik olursa
Dahli ona erbâb-ı hased ol kadar eyler
Nef'î · Divan
Hasb-i hâlimdir husûsa lâf-ı da‘vâ ber-taraf
Gerçi sâhib-i lâf olur erbâb-ı tab‘ın ekseri
Nef'î · Divan
Girdi miftâh-ı der-i genc-i maânî elime
Âleme bezl-i güher eylesem itlâf değil
Nef'î · Divan
Söz müdür ol ki çep ü râst düşe bir mazmûnu
Nice ma‘nâ-yı dürüstün boza bir lafz-ı sakîm
Nef'î · Divan
Rûşen-dilân birbirine feyz-bahş olur
Ki âyîneyi buldu ülfet-i sîm-âbdan fürûğ
Sâmipaşazâde Sezâi · Tanzimat
Eb ü cedd-ile tefâhür eden ebced-hânın
Ehil olan redd ü kabûlüne verir mi ahkâm
Nef'î · Divan
Her ne emre iştigâl etsen saâdetle ola
Avn-i Rabbânî zahîr ü lutf-ı Yezdânî muîn
Nef'î · Divan
Feyz-bahş olsa cemâdâta ger isti‘dâdı
Tartılır cevher-i mâhiyeti insân ile seng
Nef'î · Divan
Yine endîşe bilir kadr-i dür-i güftârım
Rûzgâr ise denî dehr ise sarrâf değil
Nef'î · Divan
Hâli bir bed-aslın ikbâle tahavvül etmesin
Çünki müstakbelde ya Fir‘avn veyâ Nemrûd olur
Nevres-i Kadîm · Lale
Nûh ömrün versin Allah’ım hatâdan saklasın
Yıksa bünyâd-ı sarây-ı âlemi tûfan eger
Bâkî · Divan
Yetîm-i eşk-i mazlûmân çerhe hûn-bahâ olmaz
Eğer ser-çeşme-i hurşîd-i rahşân la‘l-bâr olsa
İzzet Ali Paşa · Lale
Leîme renciş-i hâtır verir kerem etmek
Mukayyed olmasın erbâb-ı dille zahmet olur
Şeyhülislâm Yahyâ · Divan
Bana ne ben rind-i cihân-dîdeyim
Etmez eser bana gam-ı rûzigâr
Nef'î · Divan
Ol kimsedir âzâde elemden ki vücûdun
Gûy-ı ham-ı çevgân gibi berpây u ser eyler
Nef'î · Divan
Saltanat dedikleri ancak cihân kavgasıdır
Olmaya baht u saâdet dünyeda vahdet gibi
Muhibbî · Divan
Biri durdukça bulur kevkebe-i rûz-efzûn
Biri gittikçe olur mu‘tenem nâz u na‘îm
Nef'î · Divan
Hâr u zâr olmazdı bülbül hâre yâr olmazdı gül
Aksine devr etmeseydi gümbed-i devrân eğer
Bâkî · Divan
Olur ne kimse bu türlü saâdete fâiz
Görür ne kimse metâ‘-ı keselde böyle kesat
Nef'î · Divan
İnsân oldur ki âyîne-veş kalbi sâf ola
Sînende neyler âdem isen kîne-i peleng
Bâkî · Divan
Bir iki günde ne gaddârlıkların gördüm
Felek dedikleri nâ-pây-dârı benden sor
Nedîm · Lale
Biz tâlib-i teveccüh ü ikbâl-i rûzgâr
Gül-berg-i bâğ-ı ömr ise berbâd olup gider
Bâkî · Divan
Gün doğdu şâh-ı âlem uyanmaz mı hâbtan
Kılmaz mı cilve hayme-i gerdûn-cenâbtan
Bâkî · Divan
Keyf-i cân-bahşın ki cism ü câna râhat bundadır
Hikmetin inkâr eder vâiz hamâkat bundadır
Nef'î · Divan
Bir yerde ki ârâma bu mikdâr ola mühlet
Erbâbı nice kesb-i kemâl ü hüner eyler
Nef'î · Divan
Bir olur efser-i şâhî ile keşkûl-i gedâ
Ser-nigûn olsa eğer sûret-i iklîl gibi
Sâmipaşazâde Sezâi · Tanzimat
Vermez feleğin devr-i çeb-endâzına hükmü
Kor hikmeti, teslîmi kazâ vü kader eyler
Nef'î · Divan
Akla mağrûr olma Eflâtûn-ı vakt olsan dahi
Bir edîb-i kâmili gördükte tıfl-ı mekteb ol
Nef'î · Divan
Düşmân-ı erbâb-ı dil bir nice har-tab‘ u leîm
Kim sitemde her biri nâib-menâb-ı rûzigâr
Nef'î · Divan
Eb ü ceddiyle tefâhür eden ebced-hânın
Ehil olan redd ü kabûlüne verir mi ahkâm
Nef'î · Divan
Şeref vermez dürr ü gevher kemâl olmaz zer ü zîver
Hüner kesbet hüner, bahr-i fazîlet, kân-ı irfân ol
Bâkî · Divan
Her kârda âkıl gözetir semt-i sühûlet
Engüşt-i hıred ukde-i düşvâra yapışmaz
Nef'î · Divan
Kelâm-ı Hakk’ı işitse hücûm eder cühelâ
Nişân-ı seng-i münâfık olursa ta(n) mı Bilâl
Bâkî · Divan
Kim tatlı sohbetinde gözetmesze hakk-ı nân
Acıya vü ezile nitekim suda nemek
Şeyhî · Divan
Hemân oldur niyâzım senden ey Keyhüsrev-i sânî
Ki gûş-ı hûşa mengûş eyle dürr-i pend-i pîrânı
Bâğdatlı Rûhî · Divan
Hâli bir bed-aslın ikbâle tahavvül etmesin
Çünki müstakbelde ya Fir‘avn veyâ Nemrûd olur
Nevres-i Kadîm · Lale
Âvâzeyi bu âleme Dâvûd gibi sal
Bâkî kalan bu kubbede bir hôş-sadâ imiş
Bâkî · Divan
Eb ü cedd ile tefâhür eden ebced-hânın
Ehil olan redd ü kabûlüne verir mi ahkâm
Nef'î · Divan
Güneşin zerre kadar kadrine noksân gelmez
Eylese nûr-ı cihân-tâbını huffâş inkâr
Bâkî · Divan
Sâye-i cehlinde nâ-dân dâimâ âsûde-hâl
Cây-ı râhat bulamaz dânâ çeker renc ü ta‘ab
Şeyhülislâm Yahyâ · Divan
Bed-nihâd, ehl-i dili âzâra lâzım mı sebeb
Bülbül-i şeydâya zahm urmakda var mı hâre haz
Şeyhülislâm Yahyâ · Divan
Vefâ tohmu ekillmez mi bu âlem kişt-zârında
Safâlar kesb olunmaz mı ferahlar hâsıl olmaz mı
Şeyhülislâm Yahyâ · Divan
Hemân oldur niyâzım senden ey Keyhüsrev-i sânî
Ki gûş-ı hûşa mengûş eyle dürr-i pend-i pîrânı
Bâkî · Divan
Narhı altmışlığa indi hele târihlerin
Pek ucuzlandı bu bâzârda kâlâ-yı sühan
Sünbülzâde Vehbî · Divan
Yek-sân ise yanında seven sevmeyen seni
Hûbâna bu muâmeleden çok zemân olur
Nef'î · Divan
Ya erem kaddine Yahyâ yâhûd olam pây-mâl
Ya terakkî ya tenezzül ikiden hâlî değil
Şeyhülislâm Yahyâ · Divan
Eflâk değil kat kat olup eden ihâta
Zehr iledolu mâr-ı ham-ender-ham imiş bu
Nef'î · Divan
Bana teklîf-i zühd etmezdi idrâk olsa zâhidde
Yazıklar kim onu âkıl beni dîvâne yazmışlar
Nef'î · Divan
Bu cihân kimine kasr-ı tarab ü ayş ü safâ
Kiminin mihnet ile başına zindân ancak
Bâkî · Divan
İnsân oldur ki âyîne-veş kalbi sâf ola
Sînende neyler âdem isen kîne-i peleng
Bâkî · Divan
Bir böyle dem-i hurrem ü ferhunde husûsâ
Kim mâ-hasal-ı müddet-i ömr-i güzerândır
Nef'î · Divan
Hat-âverler güzeşte hüsn ü ânın yâd eder gâhî
Misâl-i merdüm-i müflis zemân-ı devletin söyler
Sünbülzâde Vehbî · Divan
Vaktidir nîk ü bede tahvîl eden her sûreti
Vakt olur kim akbah-i şey’ ahsen-i mevcûd olur
Nevres-i Kadîm · Lale
Ne dedimse sözümü tuttu sipihr-i hôd-re’y
Ne murâd ettim ise verdi Hudâ-yı müteâl
Nef'î · Divan
Bu cihân kimine hasr-ı tarab-ı ayş ü safâ
Kiminin başına mihnet ile zindân ancak
Bâkî · Divan
Husûsâ o sühan-perdâz-ı üstâdım ki eş‘ârım
Yazar müşkil-pesendân-ı cihân evrâk-ı cân üzre
Nef'î · Divan
Neyl-i matlab hâtır-ı âzâde-i der-kayd eder
Bestedir kârı kemendin gerden-i nahçîrde
Nedîm · Lale
Yoktur sebât çünki cihân-ı harâbda
Birdir hezâr sâl ile yek dem hisâbda
Bâkî · Divan
Sen öyle bil ki cûşiş-i deryâ-yı ıztırâb
Cân-ı hamûle lenger-i kûh-i girân verir
Nedîm · Lale
Eğer dünyâ vü dîn emrinde nâfi‘ bir amel dersen
Duâ-yı devlet-i sultân muizz-i dîn ü dünyâdır
Bâkî · Divan
Her kârda âkıl gözetir semt-i sühûlet
Engüşt-i hıred ukde-i düşvâra yapışmaz
Sâmipaşazâde Sezâi · Tanzimat
Selh ü ilmâm ü tevârüd diye sonra çalışır
Aybını setre nice düzd-i tüvânâ-yı sühân
Sünbülzâde Vehbî · Divan
Zebûn olmaz acûz-ı dehre Bâkî
Bu meydâna beğim merd-âne geldi
Bâkî · Divan
Getir câm-ı sürûr-ı encâmı ey sâkî yeter çektik
Cefâ-yı devr-i gerdûnu belâ-yı çarh-ı gerdânı
Bâkî · Divan
Hîç revâ mıdır gam-ı dünyâya düşmek ey gönül
Bir kenârına erilmez bahr-i pür-girdâb iken
Şeyhülislâm Yahyâ · Divan
Çün kâr-ı nihânî-i meşiyyet ola ma‘lûm
Çekme gam-ı imrûz eyle endîşe-i ferdâ
Sâmipaşazâde Sezâi · Tanzimat
Âh kim hâb u hayâl oldu bu devletler hep
Durmadı aksine devr eyledi çarh-ı gerdân
Bâkî · Divan
Halk-ı âlem ser-te-ser bîmâr-ı derd-i ihtiyâc
Zehir bir dârü’ş-şifâ lûtfun tabîb-i mihr-bân
Nef'î · Divan
Pâre-i elmastır seng-i fesânı neyler ol
Çarha çekme bir dahi şemşîr-i vâlâ-gevheri
Nef'î · Divan
Bir cümle yaz, Osmanlı Türkçesine çevirelim.